Search Results for: rss

Æska og uppvöxtur

Herdís Þorgeirsdóttir fæddist í Reykjavík 18. febrúar 1954. Faðir hennar, Þorgeir Þorsteinsson, fyrrverandi sýslumaður og lögreglustjóri á Keflavíkurflugvelli, er sonur Þorsteins Jónssonar, kaupfélagsstjóra Kaupfélags Héraðsbúa, og Sigríðar Þorvarðardóttur Kjerúlf, húsfreyju.  Móðir hennar, Herdís, er dóttir Tryggva Ófeigssonar útgerðarmanns og Herdísar Ásgeirsdóttur, húsfreyju.

Herdís eins árs með móður sinni, Herdísi Tryggvadóttur.

„Faðir minn fæddist á Reyðarfirði en var ungur sendur í Menntaskólann á Akureyri og þaðan fór hann til Reykjavíkur í nám við lagadeild Háskóla Íslands. Móðir mín, Herdís Tryggvadóttir fæddist í Reykjavík, hún varð stúdent frá Verslunarskóla Íslands og vann síðan á skrifstofu föður síns, Tryggva Ófeigssonar útgerðarmanns, í  Júpíter og Mars við Aðalstræti 4. Móðuramma mín, sem ég er skírð í höfuðið á, hét Herdís Ásgeirsdóttir og var fædd á Vesturgötu 32 í Reykjavík. Hún lét sig alla tíð málefni kvenna miklu varða og vann að ýmsum málum í þágu kynsystra sinna.  Ég minnist þess að hafa heyrt hana tala um jafnréttismál þegar hún var orðin gömul kona og af nokkrum þunga. Hún var meðvituð um hvað konur ættu langt í land”.

Herdís fimm ára.

Herdís á þrjú yngri systkini; Þorstein, sem er hagfræðingur, Sigríði,  sem er prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands og Ófeig Tryggva sem er læknir. Hálfsystir þeirra, Katla Margrét, leikkona, fæddist eftir að foreldrar þeirra skildu. “Að mér standa tvær sterkar stoðir; föðurfjölskyldan er ættuð frá Egilsstöðum en langafi minn, Jón Bergsson, reisti Egilsstaðabýlið fyrir aldamótin 1900 og þar búa afkomendur enn og móðurfjölskyldan hér í Reykjavík.“

Mót tveggja menningarheima. Herdís bjó í Reykjavík fyrstu árin en síðan flutti fjölskyldan vegna starfa föður hennar Grænás á Keflavíkurflugvelli og gekk hún í barnaskóla í Njarðvíkum. „Minningar mínar úr bernsku suður með sjó eru góðar og innst inni tel ég rætur mínar vera þar þótt við höfum ekki búið þar lengur en í sex ár. Það má segja að árin þarna hafi verið á mótum tveggja menningarheima; hins íslenska samfélags eftirstríðsáranna og bandarískra áhrifa herliðsins á Keflavíkurflugvelli  þar sem „þrýstiloftsflugvélar“ tóku á loft og gaddavírsgirðing umlukti svæðið sem þótti fullt af spennandi tækifærum, hamborgaralykt á flugvallarhótelinu og forboðið sælgæti í sjálfssölum á vellinum. Við krakkarnir máttum ekki fara „upp á völl“ eins og það hét en við stálumst til að kaupa amerískt tyggjó og súkkulaðisstykki.“ Herdís segir að þótt foreldrar hennar hafi skilið hafi alltaf verið einstaklega gott samband á milli þeirra og fjölskyldna beggja megin. „Afar mínir voru miklir vinir. Móðir mín er 84 ára og hún er mikil ættmóðir og tekur utan um alla; líka í föðurfjölskyldunni. Við höfum komið þeim sið á undanfarin ár að hittast einu sinni í viku og borða saman, oftast heima hjá mér á Hávallagötu með mömmu, pabba, systkinum, mökum þeirra og börnum.“

Fjölskylda móður heimsækir fjölskyldu föður 1954. Frá vinstri Herdís Ásgeirsdóttir (móðuramma Herdísar), Tryggvi Ófeigsson (móðurafi), Sigríður Kjerúlf (föðuramma), Herdís (móðir), Þorsteinn Jónsson (föðurafi), Anna Tryggvadóttir (móðursystir), Þorgeir (faðir), Jóhanna Tryggvadóttir (móðursystir).

Í blaðamennsku. Herdís segist alltaf hafa haft áhuga á sögu, umheiminum, fólki og örlögum þess í nútíð og fortíð. Hún sagði oft sögur sem krakki, var með mikið ímyndunarafl og hafði þörf fyrir að tjá sig. „Ég var í máladeild Menntaskólans við Hamrahlíð og fór eftir stúdentspróf til Frakklands. Þar var ég við háskólanám í einn vetur og samferða mér þar var Kristín Ingólfsdóttir, núverandi rektor Háskóla Íslands, og höfðum við góðan félagsskap af hvor annarri þennan vetur fjarri fjölskyldu okkar og heimahögum. Ég vann sem flugfreyja hjá Loftleiðum í tvö sumur með námi.  Það var ævintýralegt starf þar sem tækifæri gáfust til að heimsækja stórborgir eins og New York og Chicago og þar kynntist ég skemmtilegu og góðu fólki. Eftir veturinn í Frakklandi vann ég í nokkra mánuði við afgreiðslustörf í verslun í Reykjavík en hélt síðan í nám í blaðamennsku í London. Hún var ekki merkileg sú menntastofnun þar sem ég stundaði námið en hafði það sér til ágætis að vera staðsett á þeirri frægu „blaðamannagötu“ Fleet Street. Þar kynntist ég reyndu blaðafólki og fréttakona hjá BBC reyndist mér vel og leyfði mér að æfa mig í framsögn fyrir framan sjónvarpsvélar. Ég sótti um vinnu á Morgunblaðinu sem blaðamaður þegar heim kom og fékk að byrja í myndasafninu þeirra við að flokka ljósmyndir. Eftir  nokkra mánuði fékk ég að spreyta mig á viðtölum og fékk góðar undirtektir. Ég var þarna í tvö ár sem blaðamaður og það var lærdómsríkt að vinna undir handleiðslu Matthíasar Johannesen og Styrmis Gunnarssonar auk þess sem þarna voru margir góðir blaðamenn og ljósmyndarar. Eftir blaðamennskuna fór ég í nám í stjórnmálafræði við Háskóla íslands og lauk þaðan BA prófi. Í kjölfarið fór ég í nám í þjóðarétti og alþjóðastjórnmálum  við Fletcher School of Law í Boston og lauk þaðan M.A.L.D gráðu 1983.“

Mynd frá 2005 með börnunum Herði Tryggva, Gunnari Þorgeiri, Maríu Elísabetu og Herdís.

Mynd frá 2005 með börnunum Herði Tryggva, Gunnari Þorgeiri, Maríu Elísabetu og Herdís.

Ritstjóri og útgefandi. Anders Hansen, sem rak útgáfufyrirtækið Fjölni, hafði samband við Herdísi árið 1984 og bauð henni að ritstýra tímariti sem átti að setja á laggirnar undir nafninu Mannlíf. „Ég réðst í það verk og ritið varð metstölutímarit sem fór inn á nýjar brautir þar sem umfjöllun var jafnhliða um dægurmál, tísku og stjórnmál.

Í ársbyrjun 1986 stofnaði ég Heimsmynd sem ég ritstýrði og gaf út þar til ég seldi það 1994. Þetta voru ár mikillar reynslu. Það var ekki auðvelt að vera einyrki í blaðaútgáfu með gagnrýna umfjöllun um valdhafa í landinu. Þetta var ekki aðeins lærdómsríkur tími varðandi hið pólitíska landslag heldur kenndi þetta mér að bera virðingu fyrir þeim sem standa í fyrirtækjarekstri þar sem oft eru andvökunætur út af rekstrinum, erfitt að láta enda ná saman og ekki sjálfgefið að fá eigin laun greidd.

Mynd sem Jim Smart tók eftir að Herdís stofnaði tímaritið Heimsmynd 1986.

Doktorsnám og kaflaskipti. Herdís hélt árið 1996 ásamt þáverandi eiginmanni sínum og fjórum börnum á aldrinum fimm mánaða til 10 ára til Lundar þar sem hún stundaði framhaldsnám. „Ég hafði fengið stöðu til að vinna að doktorsritgerð við lagadeildina í Lundi. Umfjöllunarefnið var tjáningarfrelsi fjölmiðla og ritstjórnarlegt sjálfstæði þeirra.  Á þessu tímabili var mér einnig boðið að koma sem gestafræðimaður til Oxford þar sem ég hélt opinberan fyrirlestur um niðurstöður mínar um að stjórnvöldum bæri samkvæmt Mannréttindasáttmála Evrópu að tryggja það að fjölmiðlar geti sinnt þeirri skyldu að vera varðhundur almennings óháð þrýstingi frá viðskiptavaldi og stjórnmálaöflum.

Herdís kom heim með börnin til Íslands árið 2000 en þá höfðu þau hjónin ákveða að skilja. Herdís varði síðan doktorsritgerðina í Lundi árið 2003 og hún var ráðin prófessor á Bifröst eftir að hafa farið í gegnum hefðbundið akademískt mat árið 2004. Hún var og er einstæð móðir og til að börnin kæmu ekki að tómu húsi þegar hún var í Borgarfirðinum réði hún konu sem tók á móti þeim nokkrum sinnum í viku og hafði þann starfa í sex vetur.

Málþing Pen um ritskoðun

682px-Pen_international.svgPEN International eru samtök rithöfunda og blaðamanna sem berjast fyrir tjáningarfrelsi og vilja veg hins ritaða orðs sem mestan (promoting literature, defending freedom of expression). Samtökin voru stofnuð 1921.

Herdís Þorgeirsdóttir hélt fyrirlestur á málþingi PEN þar sem umfjöllunarefnið var ritskoðun, sjálfs-ritskoðun og þöggun. Í pallborði voru rithöfundarnir Guðmundur Andri Thorsson og Hallgrímur Helgason og Lára Magnúsardóttir. Fundarstjóri var Sjón.

Birti hér fyrirlesturinn, sem ég flutti af þessu tilefni.

 

Viðtal í Frjálsri Verslun

Herdis001[1] Kristinn IngvarssonÍ nýjasta tölublaði Frjálsrar Verslunar er ítarlegt viðtal við mann ársins, Róbert Wessmann, forstjóra Actavis Group. Einnig er rætt við landsþekkta einstaklinga um hvað þeim fannst viðburðaríkast á árinu 2006; Guðbjörgu Glóð Logadóttur, framkvæmdastjóra Fylgifiska, Ómar Ragnarsson fréttamann,   Árna Pétur Jónsson, forstjóra Vodafone, Aldísi Hafsteinsdóttur, bæjarstjóra Hveragerðisbæjar, Herdísi Þorgeirsdóttur, prófessor við lagadeildina á Bifröst og Hannes Smárason, forstjóra FL Group auk fjölda annarra eins og segir í kynningu.

Viðtal um jafnréttismál

HúsfreyjanÁ kvennafrídaginn kom 2. tölublað tímaritsins Húsfreyjunnar 2006 í verslanir. Blaðið er  málgagn Kvenfélagasambands Íslands (stofn. 1930) út en það hóf göngu sína árið 1949 og er því í hópi lífseigustu tímarita landsins. Ritstjóri þess Kristín Linda Jónsdóttirer jafnframt kúabóndi í Miðhvammi í Þingeyjarsýslu og nýkjörin fulltrúi í sveitarstjórn í Aðaldælahreppi (L-listinn). Hún hafði samband vegna Tengslanetsins og fékk Herdísi  Þorgeirsdóttur í forsíðuviðtal. Útlit forsíðunnar hefur verið uppfært en myndina að þessu sinni tók Kristinn Ingvarsson ljósmyndari á Morgunblaðinu.

Móttaka hjá utanríkisráðherra

Geir H. Haarde með konuboðFrá móttöku þáv. utanríkisráðherra Geirs H. Haarde til heiðurs Germaine Greer við lok Tengslanets-III föstudaginn 2. júní (ljósm. Mbl. Kristinn Ingvarsson). Sjá umfjöllun Morgunblaðs  um ályktun Tengslanets III

Germaine Greer á Tengslanets-ráðstefnu

greer geirlaugRáðstefnan Tengslanet – Völd til kvenna verður haldin í þriðja sinn á Bifröst dagana 1.-2. júní og er hin kunna kvenfrelsiskona Germaine Greer sem er aðalfyrirlesari ráðstefnunnar. Greer kom til landsins í dag. Meginþemað á ráðstefnunni í ár er staðalímynd kvenna, kynbundinn frami, fyrirtækjamenning og samskipti kvenna.

„Það þarf að breyta staðalímyndinni til að ná meiri áhrifum í jafnréttisbaráttunni og það er t.d. gert með því að fjölga konum í stjórnum fyrirtækja, fjölga konum sem hafa áhrif í að móta þjóðfélagsumræðuna og fjölga konum í háskólaumhverfinu, viðskiptalífinu og dómarastétt, svo fátt eitt sé nefnt. Sé það ekki gert felast í því skilaboð til annarra kvenna um að þær komist ekki upp úr glerþakinu,” sagði Herdís Þorgeirsdóttir skipuleggjandi ráðstefnunnar.

Að sögn Herdísar verður dagskrá ráðstefnunnar með sama sniði og fyrri ár. Hefst hún á göngu á Grábrók síðdegis fimmtudaginn 1. júní og veislu í Paradísarlaut í kjölfarið. Ráðstefnan sjálf verður sett á föstudagsmorgni og lýkur með móttöku forseta Íslands á Bessastöðum að kvöldi dags.

 

Germaine Greer er eitt af stóru nöfnunum

1.-2. júní 2006:

Ástralski rithöfundurinn og kvenréttindakonan Germaine Greer er eitt af stóru nöfnunum í kvenfrelsishreyfingunni. Greer gegndi lengst af prófessorsstöðu í enskum bókmenntum við Háskólann í Warwick á Englandi og er ötull og beittur penni. Frægasta bók hennar, The Female Eunuch, sem út kom 1969, hafði mikil áhrif á kvenfrelsishreyfinguna upp úr 1970, en í bókinni heldur hún því fram að hinum sanna persónuleika kvenna sé haldið niðri af gildismati karla. Af öðrum verkum Greer má nefna Sex and Destiny sem út kom árið 1984, en þar heldur hún því fram að þjóðfélög Vesturlanda séu fjandsamleg börnum og frelsið í kynferðismálum þar sé manninum óeðlilegt. Fyrir sex árum má segja að Greer hafi fylgt The Female Eunuch eftir með útgáfu bókarinnar The Whole Woman þar sem hún heldur því fram að aftur sé kominn tími fyrir konur að reiðast sökum þess hversu sorglega hægt hafi miðað í kvenréttindabaráttunni.

Sjálfs-ritskoðun og réttarvernd fjölmiðla

Í tilefni af doktorsvörn Herdísar Þorgeirsdóttur við lagadeild Háskólans í Lundi og útkomu doktorsritgerðar hennar stóðu lagadeild Háskóla Íslands, Lagastofnun og Stofnun stjórnsýslufræða og stjórnmála fyrir opnu málþingi um sjálfs-ritskoðun og réttarvernd fjölmiðla í Odda, Háskóla Íslands þriðjudaginn 20. maí kl. 12.15-14.00.

Þátttakendur í pallborði að loknum fyrirlestri Herdísar voru Eiríkur Tómasson prófessor, Björg Thorarensen prófessor við lagadeild HÍ og Styrmir Gunnarsson ritstjóri Morgunblaðsins. Fundarstjóri var Kristján Gunnar  Valdimarsson formaður Lögfræðingafélags Íslands.

Sjá umfjöllun Fréttablaðsins hér.

Sjálfsritskoðun og réttarvernd fjölmiðla

Áhugavert málþing verður á þriðjudaginn við Háskóla Íslands um sjálfsritskoðun og réttarvernd fjölmiðla í tilefni af doktorsritgerð Herdísar Þorgeirsdóttur. Eins og fram hefur komið á press.is varði Herdís ritgerð sína við Háskólann í Lundi á dögunum og koma þar fram áhugaverðir hlutir um réttarstöðu og skyldur blaðamanna……. Sjálfs-ritskoðun og réttarvernd fjölmiðla

Þriðjudaginn 20. maí nk. kl.12.15 – 14.00 standa Lagadeild Háskóla Íslands og Lagastofnun, Lögfræðingafélag Íslands og tofnun stjórnsýslufræða og stjórnmála fyrir opnu málþingi um sjálfs-ritskoðun og réttarvernd fjölmiðla í tilefni af doktorsritgerð dr. Herdísar Þorgeirsdóttur frá lagadeild háskólans í Lundi ,,Journalism Worthy of the Name: A Human Rigths Perspective on Freedom within the Press“. álþingið er haldið í Odda stofu 101 og er öllum opið. Þátttakendur í pallborðsumræðum að lokinni framsögu Herdísar verða Eiríkur Tómasson, prófessor og forseti lagadeildar Háskóla Íslands, Björg Thorarensen, prófessor, og tyrmir Gunnarsson, ritstjóri orgunblaðsins. Fundarstjóri verður Kristján Gunnar aldimarsson lögfræðingur og formaður Lögfræðingafélags Íslands.
Fjölmiðlar gegna lykilhlutverki við að tryggja framgang lýðræðisins. Af þeim sökum vakna upp þær spurningar, hvort fjölmiðlar njóti nægilegrar réttarverndar og hvort hún er annars eðlis en tjáningarfrelsi einstaklingsins. Fjölmiðlar njóta sérstöðu í stjórnskipun sumra ríkja og í þjóðarétti. ú lagalega sérstaða stafar ekki síst af því að blaðamenn þurfa sérstaka vernd til að unnt sé að tryggja þá fylgireglu sem er réttur almennings til ábyrgrar blaðamennsku. Það er hins vegar álitamál hversu vel ritstjórnarlegt sjálfstæði fjölmiðla er tryggt. Öll íhlutun í störf blaðamanna, hvort sem hún stafar frá yfirvöldum eða einkaaðilum, hindrar fjölmiðil í að sinna þessu lögskipuða hlutverki sínu sem “varðhundur almennings”. Fjölmiðlar eru oftast einnig háðir auglýsendum eða fjársterkum aðilum sem tryggja rekstrargrundvöll þeirra. Ein afleiðing þess er sjálfs-ritskoðun blaðamanna vegna ótta um afleiðingar þess að fjalla um mál sem gætu skaðað viðskiptahagsmuni fjölmiðilsins eða haft áhrif á þeirra eigin starfsframa.
Þessar spurningar eru meðal annars til umfjöllunar á málþingi um innra frelsi fjölmiðla út frá sjónarhóli annréttindasáttmála Evrópu. Dr. Herdís Þorgeirsdóttur flytur fyrirlestur um doktorsrigerð sína: ,,Journalism Worthy of the Name: A Human Rigths Perspective on Freedom within the Press.“ Herdís lauk doktorsprófi á sviði þjóðaréttar við lagadeildina í Lundi í mars sl. Rannsókn hennar beinist að því hve virk réttarverndin er innan ritstjórna fjölmiðla og að jákvæðum skyldum stjórnvalda sem leiða af tjáningarfrelsisákvæði annréttindasáttmála Evrópu, ekki síst með tilliti til þróunnar í dómaframkvæmd og í ljósi breyttra aðstæðna frá því að sáttmálinn tók gildi. Kemst Herdís m.a. að þeirri niðurstöðu að réttarframkvæmd annréttindadómstóls Evrópu sé mun víðtækari en ætla hefði mátt í byrjun og að hún taki ekki aðeins til verndar einstaklinga gegn íhlutun stjórnvalda heldur einnig til samskipta á einkamálasviðinu, ekki síst í ljósi þess að mörk ríkisvalds og stórfyrirtækja eru óljósari en fyrr. Á grundvelli þessarar niðurstöðu leggur Herdís fram tillögur um úrræði í því skyni að tryggja sjálfstæði fjölmiðla.